Πόσο καιρό κάνει να βγει ο φρονιμίτης

Τι είναι οι φρονιμίτες και πότε εμφανίζονται;

Οι φρονιμίτες, γνωστοί και ως τρίτοι γομφίοι, είναι τα τελευταία δόντια που αναπτύσσονται στη στοματική μας κοιλότητα. Συνήθως εμφανίζονται προς το τέλος της εφηβείας ή τις αρχές της ενηλικίωσης, περίπου μεταξύ 15 και 30 ετών. Οι περισσότεροι άνθρωποι θα εμφανίσουν τουλάχιστον έναν φρονιμίτη έως την ηλικία των 30 (περίπου 80% σύμφωνα με στατιστικά). Κάθε άτομο όμως διαφέρει, ορισμένοι μπορεί να αποκτήσουν τους φρονιμίτες τους νωρίτερα, ενώ άλλοι πολύ αργότερα ή και καθόλου. Σημαντικό είναι να θυμόμαστε ότι οι φρονιμίτες μπορεί να είναι έως τέσσερις (ένας σε κάθε γωνία του στόματος), όμως δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι και τους τέσσερις ή μπορεί σε μερικούς να λείπουν εντελώς.

Όπως εξηγεί η οδοντίατρος Μαρία Λάλουση, με έδρα τη Γλυφάδα, η ηλικία εμφάνισης των φρονιμίτων ποικίλλει και επηρεάζεται από γενετικούς και εξελικτικούς παράγοντες. Το σημαντικό είναι η παρακολούθηση από νωρίς: με τακτικές οδοντιατρικές εξετάσεις και ακτινογραφίες, μπορεί να εκτιμηθεί εάν οι φρονιμίτες αναπτύσσονται σωστά ή αν θα προκαλέσουν προβλήματα στο μέλλον και θα χρειαστούν εξαγωγή.

Πόσο καιρό κάνει να βγει ένας φρονιμίτης;

Το πόσο καιρό κάνει να βγει ένας φρονιμίτης (δηλαδή να εμφανιστεί πλήρως μέσα στο στόμα) διαφέρει από άτομο σε άτομο. Η διαδικασία εμφάνισης μπορεί να διαρκέσει από αρκετούς μήνες μέχρι και χρόνια. Συνήθως η πρώτη “ανατολή” ξεκινά στην εφηβεία και ολοκληρώνεται προς τις αρχές της ενηλικίωσης, αλλά αυτό δεν είναι απόλυτο. Πολλοί έφηβοι, χρειάζονται 1-2 χρόνια από τη στιγμή που ο φρονιμίτης θα αρχίσει να ξεπροβάλλει μέχρι να πάρει την τελική του θέση στο στόμα.

Ωστόσο, αν ο φρονιμίτης είναι έγκλειστος ή ημιέγκλειστος (δηλαδή δεν έχει αρκετό χώρο και παραμένει μερικώς ή πλήρως παγιδευμένος μέσα στο κόκκαλο της γνάθου), η ανάδυσή του μπορεί να καθυστερήσει πολύ περισσότερο. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να περάσουν πολλά χρόνια χωρίς να ανατείλει εντελώς ή και να μην εμφανιστεί ποτέ. Επίσης, οι φρονιμίτες μπορεί να αναδύονται λίγο-λίγο: το δόντι προβάλλει λίγο, σταματά και μετά από μήνες μπορεί να προβάλλει κι άλλο. Αυτός ο αργός ρυθμός μπορεί να συνοδεύεται από επαναλαμβανόμενη ενόχληση.

Συμβουλή: Να επισκέπτεστε τακτικά τον οδοντίατρό σας κατά την περίοδο που μεγαλώνουν οι φρονιμίτες. Ο οδοντίατρος θα παρακολουθεί την εξέλιξη με κλινική εξέταση και ακτινογραφία γνάθου (π.χ. πανοραμική ακτινογραφία) ώστε να εκτιμήσει αν το δόντι ανατέλλει σωστά ή αν υπάρχει κάτι που εμποδίζει την ανατολή του. Η έγκαιρη διάγνωση θα σας δώσει σαφή εικόνα αν απαιτείται κάποια παρέμβαση.

Γιατί μπορεί να καθυστερεί ή να μην εμφανιστεί ένας φρονιμίτης;

Δεν ανατέλλουν όλοι οι φρονιμίτες ομαλά. Παρακάτω φαίνονται τα κυριότερα αίτια καθυστέρησης ή μη εμφάνισης ενός φρονιμίτη:

• Έλλειψη χώρου στη γνάθο: Η πιο συχνή αιτία είναι ότι το σαγόνι δεν έχει αναπτυχθεί αρκετά ώστε να χωρέσει το νέο δόντι. Όταν δεν υπάρχει αρκετός χώρος, ο φρονιμίτης δυσκολεύεται να βγει, με αποτέλεσμα να μένει έγκλειστος κάτω από τα ούλα ή μέσα στο οστό.
• Εγκλεισμός λόγω θέσης: Ο φρονιμίτης μπορεί να βρίσκεται σε λάθος γωνία ή θέση. Συχνά οι φρονιμίτες μεγαλώνουν πλάγια ή προς τα εμπρός, πιέζοντας το διπλανό δόντι. Ένας τέτοιος στραβός προσανατολισμός οδηγεί σε έγκλειστο φρονιμίτη (εντελώς παγιδευμένο) ή ημιέγκλειστο φρονιμίτη (μερικώς παγιδευμένο). Και στις δύο περιπτώσεις, το δόντι μπορεί να μην ανατείλει ποτέ πλήρως.
• Παχύς ιστός ή οστό: Σε μερικούς ανθρώπους, τα ούλα γύρω από τον υπό ανάπτυξη φρονιμίτη είναι παχιά ή το οστό πυκνό, δυσχεραίνοντας την ανατολή του δοντιού. Αυτό μπορεί να επιβραδύνει ή να εμποδίσει την ανάπτυξή του.
• Γενετική προδιάθεση: Κάποια άτομα απλώς δεν έχουν όλους τους φρονιμίτες τους, και αυτό γιατί μπορεί γενετικά να λείπει το οδοντικό σπέρμα ενός ή περισσότερων φρονιμίτων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το δόντι δεν θα εμφανιστεί ποτέ γιατί ουσιαστικά δεν υπάρχει.
• Συγκόλληση με το οστό (αγκύλωση): Σπάνια, το δόντι μπορεί να «κολλήσει» πάνω στο οστό της γνάθου και να μη μπορεί να συνεχίσει την ανάδυσή του. Πρόκειται για μια κατάσταση όπου η ρίζα του δοντιού ενώνεται με το οστό, εμποδίζοντας την περαιτέρω ανάπτυξή του.

Συμπτώματα κατά την ανάδυση ή τον εγκλεισμό του φρονιμίτη

Η διαδικασία ανατολής ενός φρονιμίτη μπορεί να προκαλέσει διάφορα συμπτώματα, ιδιαίτερα αν το δόντι είναι έγκλειστο ή μεγαλώνει με δυσκολία. Τα συνήθη συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Πόνος στο πίσω μέρος του στόματος: Συνήθως ο πόνος είναι αμβλύς ή περιγράφεται ως  αίσθημα σφυγμού. Ο πόνος μπορεί να αντανακλάται προς το σαγόνι ή το αυτί και συχνά δυσκολεύει τη μάσηση από τη συγκεκριμένη πλευρά. Δείτε ο άρθο μας με τίτλο “Βγαίνει ο φρονιμίτης και πονάτε; Τι πρέπει να γνωρίζετε” για περισσότερες πληροφορίες.
• Πρήξιμο στα ούλα: Τα ούλα γύρω από την περιοχή μπορεί να είναι πρησμένα και ευαίσθητα. Συχνά εμφανίζεται κοκκινίλα και φλεγμονή. Αν ο φρονιμίτης είναι ημιέγκλειστος, μπορεί να δείτε ένα τμήμα του δοντιού να ξεπροβάλλει και τα ούλα γύρω του διογκωμένα.
• Περιστεφανίτιδα: Πρόκειται για φλεγμονή των ούλων που καλύπτουν μερικώς έναν ημιέγκλειστο φρονιμίτη. Η περιστεφανίτιδα συνοδεύεται από έντονο πόνο, πρήξιμο στα ούλα, κακοσμία ή δυσάρεστη γεύση και πολλές φορές δυσκολία στο άνοιγμα του στόματος (trismus). Αυτή η μόλυνση μπορεί να προκαλέσει ακόμα και πυρετό ή πρησμένους λεμφαδένες στο λαιμό.
• Δυσκολία στο άνοιγμα του στόματος: Λόγω του πόνου και του οιδήματος, μπορεί να δυσκολεύεστε να ανοίξετε πλήρως το στόμα (ιδίως στην περιστεφανίτιδα). Αυτό δυσχεραίνει το φαγητό και την ομιλία.
• Πόνος ή ευαισθησία στα διπλανά δόντια: Αν ο φρονιμίτης ασκεί πίεση στο διπλανό δόντι (δεύτερο γομφίο), μπορεί να νιώθετε ευαισθησία ή πόνο και σε εκείνη την περιοχή. Η πίεση αυτή ενδέχεται να προκαλέσει τερηδόνα στο διπλανό δόντι, αν παγιδεύονται τροφές ανάμεσα.
• Κεφαλαλγία ή πόνος στο σαγόνι: Σε μερικές περιπτώσεις, ένας προβληματικός φρονιμίτης μπορεί να συμβάλλει σε πονοκεφάλους ή γενικευμένο πόνο στη γνάθο, λόγω της φλεγμονής και της πίεσης που ασκείται.
• Απουσία συμπτωμάτων: Αξίζει να σημειωθεί ότι μπορεί να μην υπάρχουν καθόλου συμπτώματα σε έναν έγκλειστο φρονιμίτη. Ένα δόντι μπορεί να παραμένει “σιωπηλό” μέσα στο οστό χωρίς να προκαλεί άμεσα ενοχλήσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να δημιουργούνται κρυφά προβλήματα (π.χ. κύστη γύρω από το δόντι) χωρίς ο ασθενής να το αντιληφθεί.

Συμβουλή: Εάν νιώσετε οποιοδήποτε από τα παραπάνω συμπτώματα επισκεφθείτε άμεσα τον οδοντίατρο. Ο πόνος ή το πρήξιμο δεν πρέπει να αγνοούνται, καθώς μπορεί να σημαίνει ότι ο φρονιμίτης αντιμετωπίζει πρόβλημα κατά την ανατολή του. Με μια απλή εξέταση ο οδοντίατρος θα διαπιστώσει αν ο φρονιμίτης είναι η αιτία και θα προτείνει τις επόμενες ενέργειες (π.χ. καθαρισμό της περιοχής, αντιβίωση ή εξαγωγή).

Πότε χρειάζεται εξαγωγή φρονιμίτη;

Η εξαγωγή (αφαίρεση) του φρονιμίτη ενδείκνυται σε αρκετές περιπτώσεις, ειδικά όταν ο φρονιμίτης προκαλεί προβλήματα ή υπάρχει κίνδυνος να προκαλέσει στο μέλλον. Θα χρειαστεί να βγει ένας φρονιμίτης εάν:

• Είναι έγκλειστος/ημιέγκλειστος με συμπτώματα: Όταν το δόντι δεν μπορεί να ανατείλει σωστά και σας ταλαιπωρεί με πόνο, συχνές φλεγμονές ή περιστεφανίτιδα. Επαναλαμβανόμενα επεισόδια πόνου και φλεγμονής στην περιοχή είναι σαφής ένδειξη για εξαγωγή, καθώς κάθε νέο επεισόδιο ενέχει κίνδυνο σοβαρότερης μόλυνσης.
• Προκαλεί βλάβες στα διπλανά δόντια: Αν ο φρονιμίτης ασκεί πίεση στο διπλανό δόντι, μπορεί να δημιουργήσει χώρους που μαζεύουν υπολείμματα τροφών, προκαλώντας τερηδόνα. Σε τέτοια περίπτωση, συνιστάται η αφαίρεσή του πριν καταστραφεί και το γειτονικό δόντι.
• Δημιουργεί κύστη ή άλλες βλάβες: Ένας έγκλειστος φρονιμίτης μπορεί με τον καιρό να αναπτύξει κύστη γύρω του ή ακόμα και έναν καλοήθη όγκο (σπάνια περίπτωση). Οι κύστεις στη γνάθο μπορούν να διαβρώσουν το οστό και να βλάψουν πολλά δόντια. Αν η ακτινογραφία δείξει κάτι τέτοιο, η άμεση χειρουργική αφαίρεση είναι απαραίτητη.
• Έντονη τερηδόνα ή περιοδοντικά προβλήματα: Οι φρονιμίτες βρίσκονται σε δύσκολο σημείο για καθαρισμό. Αν ένας φρονιμίτης έχει τερηδόνα ή προκαλεί περιοδοντίτιδα, που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν εύκολα λόγω θέσης, προτιμάται η εξαγωγή.
• Ορθοδοντικοί λόγοι: Σε περιπτώσεις όπου σχεδιάζεται ορθοδοντική θεραπεία ή έχει μόλις τελειώσει, μπορεί να προταθεί η προληπτική αφαίρεση των φρονιμίτων. Αυτό γίνεται ώστε να μην χαλάσουν το αποτέλεσμα της θεραπείας (ειδικά αν δεν έχουν χώρο να ανατείλουν σωστά).

Εν ολίγοις, όταν ο φρονιμίτης είναι προβληματικός ή υπάρχει σαφής πιθανότητα μελλοντικής βλάβης, ο οδοντίατρος θα σας συστήσει να τον βγάλετε. Στον αντίποδα, αν ο φρονιμίτης έχει ανατείλει πλήρως, βρίσκεται σε καλή θέση, δεν δημιουργεί προβλήματα και μπορεί να διατηρηθεί καθαρός, τότε ίσως δεν χρειάζεται εξαγωγή. Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα, ανάλογα με την εικόνα του κάθε ασθενή.

Πώς γίνεται η εξαγωγή ενός φρονιμίτη (επέμβαση αφαίρεσης);

Η διαδικασία αφαίρεσης φρονιμίτη θεωρείται μια συνηθισμένη οδοντιατρική χειρουργική πράξη. Παρόλο που πολλοί ασθενείς αγχώνονται, στην πραγματικότητα με τη σωστή προσέγγιση είναι ασφαλής και σχετικά ανώδυνη διαδικασία. Ακολουθεί μια γενική περιγραφή του τι περιλαμβάνει:

1. Προετοιμασία και αναισθησία: Αρχικά ο οδοντίατρος θα εξετάσει την περιοχή και θα μελετήσει την πανοραμική ακτινογραφία για να κατανοήσει τη θέση του φρονιμίτη και τη σχέση του με τα νεύρα ή με τα παρακείμενα δόντια. Στη συνέχεια χορηγείται τοπική αναισθησία (ένεση στο ούλα) για να μουδιάσει πλήρως η περιοχή. Σε πολύ δύσκολες ή εκτεταμένες περιπτώσεις – όπως αν πρέπει να αφαιρεθούν πολλοί φρονιμίτες μαζί ή αν ο ασθενής έχει έντονο άγχος – μπορεί να επιλεγεί μέθη ή γενική αναισθησία αλλά μόνο σε περιβάλλον νοσοκομείου, αλλά αυτό δεν είναι το σύνηθες.
2. Χειρουργική πρόσβαση στο δόντι: Αν ο φρονιμίτης είναι εμφανής (έχει ανατείλει), ο οδοντίατρος τον αποκολλά και τον αφαιρεί με ειδικά εργαλεία. Αν είναι εγκλεισμένος ή κρυμμένος κάτω από τα ούλα, γίνεται μια μικρή τομή στα ούλα για να αποκαλυφθεί το δόντι. Σε κάποιες περιπτώσεις χρειάζεται και αφαίρεση μικρής ποσότητας οστού γύρω από το δόντι με τροχό, ώστε να ελευθερωθεί.
3. Αφαίρεση του φρονιμίτη: Ο οδοντίατρος θα χρησιμοποιήσει εργαλεία (μοχλούς) για να χαλαρώσει το δόντι και στη συνέχεια θα το αφαιρέσει προσεκτικά. Αν ο φρονιμίτης είναι μεγάλος ή έχει πολύπλοκες ρίζες, μπορεί να τεμαχιστεί σε μικρότερα κομμάτια για να βγει πιο εύκολα, ειδικά όταν πρόκειται για έγκλειστο φρονιμίτη βαθιά στο οστό.
4. Συρραφή και ολοκλήρωση: Μετά την εξαγωγή, η περιοχή καθαρίζεται σχολαστικά ώστε να απομακρυνθούν τυχόν υπολείμματα. Εάν έχει γίνει τομή, το τραύμα συνήθως ράβεται με ράμματα που είτε διαλύονται μόνα τους (απορροφήσιμα) είτε αφαιρούνται από τον οδοντίατρο 7-10 ημέρες μετά. Τα ράμματα βοηθούν στην ταχύτερη επούλωση των ούλων και στην πιθανή αιμορραγία.
5. Οδηγίες μετεγχειρητικής φροντίδας: Ο ασθενής λαμβάνει οδηγίες για το σπίτι – π.χ. δάγκωμα γάζας για να σταματήσει η αιμορραγία, αποφυγή ζεστών τροφών και ποτών την πρώτη ημέρα, αποφυγή πλυσίματος των δοντιών και ίσως στοματικές πλύσεις με αλατόνερο την επόμενη ημέρα. Συχνά δίνονται αναλγητικά για τον πόνο και εάν κριθεί απαραίτητο, αντιβίωση για πρόληψη μόλυνσης. Ο οδοντίατρος θα ορίσει ραντεβού επανελέγχου για να παρακολουθήσει την επούλωση.

Η διάρκεια μιας εξαγωγής φρονιμίτη ποικίλλει ανάλογα με τη δυσκολία. Σε απλές περιπτώσεις μπορεί να διαρκέσει 15-20 λεπτά, ενώ σε πιο περίπλοκες (έγκλειστος φρονιμίτης που απαιτεί μικρό χειρουργείο) ίσως πάρει 30-45 λεπτά ή περισσότερο για ένα δόντι. Μετά την επέμβαση, είναι φυσιολογικό να υπάρχει κάποιο οίδημα και πόνος, ιδιαίτερα τις πρώτες 2-3 ημέρες. Τα συμπτώματα όμως αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά με πάγο, παυσίπονα και ξεκούραση. Οι περισσότεροι ασθενείς επανέρχονται στις καθημερινές δραστηριότητες σχεδόν αμέσως.

Σημείωση: Μην ανησυχείτε υπερβολικά για την επέμβαση. Στα χέρια ενός έμπειρου οδοντιάτρου ή γναθοχειρουργού, η εξαγωγή φρονιμίτη είναι μια από τις πλέον συνήθεις και ασφαλείς επεμβάσεις. Με την κατάλληλη αναισθησία δεν θα νιώσετε πόνο κατά τη διάρκεια, μόνο πίεση. Η σωστή μετεγχειρητική φροντίδα θα εξασφαλίσει γρήγορη ανάρρωση με ελάχιστες ενοχλήσεις.

Ο ρόλος του οδοντίατρου και η σημασία της παρακολούθησης

Η παρακολούθηση των φρονιμίτων από έναν οδοντίατρο είναι κρίσιμη για την πρόληψη επιπλοκών. Οι φρονιμίτες μπορεί να εξελιχθούν από μια απλή ενόχληση σε σοβαρό πρόβλημα, εάν δεν εντοπιστούν έγκαιρα πιθανά ζητήματα. Η οδοντίατρος Μαρία Λάλουση στη Γλυφάδα τονίζει ότι η τακτική αξιολόγηση των τρίτων γομφίων μπορεί να προλάβει πολλά προβλήματα προτού εμφανιστούν. Με προληπτικούς ελέγχους, η γιατρός μπορεί να διαπιστώσει αν ένας φρονιμίτης έχει κακή ανατολή, αν υπάρχει φλεγμονή ή αν απειλεί τα διπλανά δόντια και να δράσει ανάλογα.

Σε κάθε προγραμματισμένο οδοντιατρικό έλεγχο, ιδίως για άτομα ηλικίας 16-30 ετών, ο οδοντίατρος θα ελένξει την περιοχή των φρονιμίτων. Συχνά θα ζητήσει μια πανοραμική ακτινογραφία δοντιών για να δει τη θέση όλων των φρονιμίτων, ακόμα κι εκείνων που δεν έχουν εμφανιστεί ακόμα. Μέσω της ακτινογραφίας μπορεί να εντοπίσει έναν έγκλειστο φρονιμίτη πριν προκαλέσει συμπτώματα, να μετρήσει τον διαθέσιμο χώρο και να δει τη σχέση του δοντιού με το κάτω φατνιακό νεύρο (ιδιαίτερα σημαντικό για τους κάτω φρονιμίτες).

Τα οφέλη της τακτικής παρακολούθησης από οδοντίατρο:

• Έγκαιρη διάγνωση προβλημάτων: Θα εντοπιστούν νωρίς τα σημάδια ότι ο φρονιμίτης δεν έχει σωστή ανάπτυξη (π.χ. οριζόντια θέση, έλλειψη χώρου) ώστε να προγραμματιστεί προληπτική εξαγωγή πριν τον έντονο πόνο.
• Πρόληψη σοβαρών επιπλοκών: Εάν φαίνεται ακτινογραφικά ότι σχηματίζεται κύστη ή ότι το δόντι επηρεάζει τη ρίζα του διπλανού δοντιού, μπορεί να αντιμετωπιστεί πριν προκληθεί μόνιμη βλάβη.
• Καθοδήγηση για συμπτώματα: Ο οδοντίατρος θα σας δώσει συμβουλές για το τι να προσέχετε. Για παράδειγμα, αν αρχίσει πόνος ή πρήξιμο στα ούλα γύρω από τον φρονιμίτη, θα γνωρίζετε πώς να κάνετε στοματοπλύσεις ή ποια παυσίπονα να πάρετε και πότε να τον καλέσετε.
• Απόφαση διατήρησης vs. εξαγωγής:  Ολοι οι φρονιμίτες δεν χρειάζονται εξαγωγή. Ορισμένοι μπορούν να παραμείνουν εφόσον δεν δημιουργούν προβλήματα. Ο οδοντίατρος θα αξιολογήσει αντικειμενικά την κατάστασή σας και θα σας συστήσει το καλύτερο – είτε να διατηρηθεί το δόντι υπό παρακολούθηση είτε να αφαιρεθεί για την αποφυγή μελλοντικών ζητημάτων.
• Oral hygiene: Θα σας καθοδηγήσει πώς να κρατάτε καθαρή την περιοχή των φρονιμίτων. Συχνά συστήνεται η χρήση οδοντικού νήματος ή μεσοδόντιων βουρτσών καθώς και  στοματικές πλύσεις με ειδικό στοματικό διάλυμα, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος των φλεγμονών.

Συμπερασματικά, ο ρόλος του οδοντίατρου είναι όχι μόνο επεμβατικός (να αφαιρέσει έναν προβληματικό φρονιμίτη) αλλά κυρίως προληπτικός. Με την καθοδήγηση ενός έμπειρου οδοντιάτρου όπως η κα. Λάλουση, μπορείτε να αποφύγετε τον έντονο πόνο και τις επιπλοκές που ενίοτε συνδέονται με τους φρονιμίτες. Η έγκαιρη παρακολούθηση, η επιστημονική ενημέρωση και η σωστή φροντίδα κάνουν τη διαφορά, ώστε οι φρονιμίτες – είτε εμφανιστούν είτε όχι – να μην γίνουν ποτέ οδυνηρό πρόβλημα για την υγεία σας.

Συχνές ερωτήσεις για φρονιμίτες (FAQ)

Ερ.: Πονάει η εξαγωγή του φρονιμίτη;
Απ.: Κατά τη διάρκεια της επέμβασης, με τη σωστή αναισθησία, δεν θα αισθανθείτε πόνο – μόνο κάποια πίεση. Μετά την εξαγωγή, όταν περάσει η αναισθησία, είναι αναμενόμενο ένα ήπιο άλγος και πρήξιμο, που όμως αντιμετωπίζεται με παυσίπονα και χρήση παγοκύστης εξωτερικά πάνω στο μάγουλο της χειρουργημένης περιοχής. Πολλοί ασθενείς εκπλήσσονται ευχάριστα πόσο ανώδυνη ήταν τελικά η διαδικασία.

Ερ.: Τι να κάνω αν με πονάει ο φρονιμίτης αλλά δεν έχει βγει τελείως;
Απ.: Αυτό υποδηλώνει συχνά φλεγμονή (π.χ. περιστεφανίτιδα) γύρω από τον ημιέγκλειστο φρονιμίτη. Δοκιμάστε στοματοπλύση με χλιαρό αλατόνερο και πάρτε ένα κοινό παυσίπονο (π.χ. παρακεταμόλη)/αντιφλεγμονώδες (π.χ. ιβουπροφαίνη) αφού συμβουλευτείτε τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό σας και δεν έχετε αλλεργία. Αποφύγετε να μασάτε από την πονεμένη πλευρά και διατηρείτε την περιοχή καθαρή. Αν ο πόνος και το πρήξιμο δεν υποχωρούν μέσα σε 2-3 μέρες ή αν εμφανιστεί πυρετός, επικοινωνήστε άμεσα με τον οδοντίατρο – πιθανότατα χρειάζεται αξιολόγηση και ίσως αντιβίωση ή άλλου είδους παρέμβαση.

Ερ.: Αν δεν με ενοχλεί ο φρονιμίτης, πρέπει οπωσδήποτε να τον βγάλω;
Απ.: Όχι απαραίτητα. Εφόσον ο φρονιμίτης έχει πάρει κανονική θέση στο στόμα, δεν προκαλεί προβλήματα και μπορεί να διατηρηθεί καθαρός, ο οδοντίατρος μπορεί να συστήσει απλώς παρακολούθηση. Θα αποφύγει μια εξαγωγή αν δεν υπάρχει λόγος. Ωστόσο, αν ακτινογραφικά φανεί ότι ο φρονιμίτης είναι έγκλειστος σε προβληματική θέση (π.χ. ακουμπά το διπλανό δόντι) ή αν υπάρχει κίνδυνος στο μέλλον, μπορεί ο Οδοντίατρος να συστήσει προληπτική εξαγωγή ακόμη και χωρίς συμπτώματα. Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα.

Ερ.: Πόσο διαρκεί η ανάρρωση μετά την εξαγωγή φρονιμίτη;
Απ.: Η αρχική επούλωση των ούλων διαρκεί περίπου μία εβδομάδα. Τα ούλα κλείνουν σε μεγάλο βαθμό μέσα σε 7-10 ημέρες, ενώ το μικρό “κενό” από το δόντι γεμίζει με νέο ιστό σε περίπου 3-4 εβδομάδες. Το οστό από κάτω θα χρειαστεί περισσότερο χρόνο (έως και 3 μήνες) για να αναπληρωθεί πλήρως, αλλά αυτό δεν επηρεάζει την καθημερινότητά σας. Τις πρώτες 2-3 μέρες μετά την εξαγωγή θα έχετε το περισσότερο πρήξιμο και πόνο, που μετά υποχωρούν. Ακολουθήστε τις οδηγίες του οδοντίατρου σας και σύντομα θα είστε πλήρως καλά.

Ερ.: Μπορεί ένας φρονιμίτης να μη βγει ποτέ;
Απ.: Ναι, είναι πιθανό. Σε ορισμένους ανθρώπους ο φρονιμίτης παραμένει έγκλειστος εφ’ όρου ζωής χωρίς να ανατείλει. Αυτό συμβαίνει κυρίως όταν δεν υπάρχει χώρος ή το δόντι είναι σε τέτοια θέση που δεν του επιτρέπει να βγει. Επίσης, κάποιοι άνθρωποι δεν έχουν καθόλου κάποιους φρονιμίτες (γεννιούνται χωρίς όλους τους τρίτους γομφίους). Αν ένας φρονιμίτης δεν βγει ποτέ και δεν προκαλεί προβλήματα, απλώς θα παρακολουθείται. Αν όμως είναι έγκλειστος και ενέχει κίνδυνο (π.χ. σχηματισμός κύστης), ο οδοντίατρος μπορεί να συστήσει την αφαίρεσή του ακόμα κι αν δεν έχει βγει στην επιφάνεια.