Σπασμένο Δόντι: Αιτίες, Τύποι Καταγμάτων, Θεραπεία & Κόστος

Το σπασμένο δόντι αποτελεί ένα από τα πιο συχνά και ανησυχητικά οδοντικά προβλήματα. Μπορεί να προκληθεί από τραυματισμό, τερηδόνα ή χρόνια φθορά. Ανάλογα με την έκταση της ζημιάς, η θεραπεία κυμαίνεται από ένα απλό σφράγισμα, απονεύρωση ή ακόμη και εξαγωγή του δοντιού.

Σε αυτό το άρθρο θα βρείτε όλες τις πληροφορίες που χρειάζεστε: από τις βασικές αιτίες, τους τύπους σπασμένων δοντιών και τις μεθόδους αποκατάστασης, έως συμβουλές πρόληψης και ενδεικτικό κόστος θεραπείας.

Ποιοι Είναι οι Κύριοι Τύποι Καταγμάτων σε Σπασμένο Δόντι

Τα κατάγματα των δοντιών μπορούν από το να είναι πλήρως ασυμπτωματικά και να εντοπιστούν τυχαία σε έναν κλινικό έλεγχο μέχρι και να προκαλούν οξύ πόνο στον ασθενή για μήνες. Η διάγνωση τους δεν είναι πάντα εύκολη και τα αίτια που τα προκαλούν παραμένουν συχνά αδιευκρίνιστα. 

Θα μπορούσαμε να πούμε ως κυριότερα αιτία την ανάπτυξη υπέρμετρης δύναμης σε ένα δόντι όπως για παράδειγμα από μάσηση πολύ σκληρής τροφής (πχ κουκούτσι) ή από νυχτερινό σφίξιμο των δοντιών (βρυγμός). Συχνά όμως ο ασθενής προσέρχεται στο ιατρείο με κάταγμα δοντιού και δεν μπορεί να θυμηθεί καμία στιγμή έντονου πόνου ή αίσθησης «κρακ» κατά τη μάσηση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μόνο εικασίες μπορούν να γίνουν για το πραγματικό αίτιο του κατάγματος. 

Το είδος και η έκταση του κατάγματος είναι αυτά που θα καθορίσουν πώς και αν αυτό θα αντιμετωπιστεί. Οι ασθενείς πρέπει από την αρχή να είναι ενήμεροι ότι τα κατάγματα είναι απρόβλεπτα και η θεραπεία τους δεν δίνει πάντα σίγουρα αποτελέσματα. Οι πιο συχνοί τύποι καταγμάτων σε σπασμένο δόντι περιλαμβάνουν:

Ρωγμές αδαμαντίνης (craze lines)

Πρόκειται για επιφανειακές ρωγμές στο δόντι. Μπορεί να είναι και αναπτυξιακές δηλαδή να υπήρχαν στο δόντι εξ αρχής και να μην προήλθαν από κάποια άσκηση δύναμης σε αυτό. Είναι ασυμπτωματικές και δεν απαιτούν καμία θεραπεία.

Κατάγματα (fractures)

Σε αντίθεση με την πρώτη κατηγορία, αυτές οι ρωγμές δεν περιορίζονται μόνο στην επιφάνεια του δοντιού (αδαμαντίνη) αλλά εισέρχονται σε μεγαλύτερο βάθος του δοντιού (οδοντίνη). Τα συγκεκριμένα μπορούν να προκαλέσουν έντονο πόνο στον ασθενή. Συχνά η διάγνωση τους απαιτεί μεγέθυνση γιατί δεν είναι εύκολο να εντοπιστούν με γυμνό μάτι. Ανάλογα με το βάθος τους, η θεραπεία μπορεί να είναι μία απλή έμφραξη (σφράγισμα) άλλοτε άλλου βάθους, μέχρι και ενδοδοντική θεραπεία (απονεύρωση). Η αποκατάσταση αυτών των δοντιών πρέπει να γίνεται με τέτοιο τρόπο που θα προστατεύει το δόντι έτσι ώστε να μην ξανασυμβεί κάταγμα. Επένθετο ή και στεφάνη (θήκη) ενδείκνυνται για την μόνιμη αποκατάσταση αυτών των δοντιών. 

Κατάγματα «split tooth»

Πρόκειται για μία κατάσταση ακόμα πιο προχωρημένη από την προηγούμενη κατηγορία καθώς το κάταγμα έχει προχωρήσει τόσο που ένα μέρος του δοντιού έχει διαχωριστεί από το υπόλοιπο. Στον συγκεκριμένο τύπο κατάγματος, η έκταση του δοντιού που έχει διαχωριστεί είναι καθοριστική για την πρόγνωση του δοντιού. Αν για παράδειγμα έχει σπάσει και έχει διαχωριστεί είναι κομμάτι της μύλης του δοντιού πάνω από τα ούλα, τότε αυτό αφαιρείται πλήρως, το δόντι «χτίζεται» και μπορεί να προστατευτεί, όπως αναφέρθηκε και πριν, με επένθετο ή με στεφάνη. Αν όμως το κομμάτι που έχει σπάσει είναι πολύ μεγάλο, εκτείνεται και κάτω από τα ούλα και περιλαμβάνει και μέρος της ρίζας του δοντιού, τότε αυτό το δόντι έχει αμφίβολη έως κακή πρόγνωση και συχνά πρέπει να εξαχθεί. 

Επίμηκες κάταγμα ρίζας

Πρόκειται για κατάγματα που αρχίζουν στη ρίζα των δοντιών, συνηθέστερα ενδοδοντικά θεραπευμένων (απονευρωμένων) δοντιών. Η διάγνωση αυτών των καταγμάτων δεν είναι εύκολη καθώς παρουσιάζονται μόνο στη ρίζα των δοντιών και οι ρίζες των δοντιών καλύπτονται από οστό και ούλα και δεν είναι ορατές στο στοματικό περιβάλλον. Παρότι λοιπόν δεν το βλέπουμε ευθέως, πρέπει αν βασιστούμε στον συνδυασμό συγκεκριμένων κλινικών και ακτινογραφικών σημείων που συνηγορούν προς αυτή τη διάγνωση. Στην περίπτωση που τεθεί αυτή η διάγνωση, ο ασθενής ενημερώνεται ότι για αυτό το κάταγμα δεν υπάρχει θεραπεία και συνεπώς το δόντι έχει κακή πρόγνωση και πρέπει να εξαχθεί.

Γιατί σπάνε τα δόντια; Οι κύριες αιτίες

Οι πιο συνηθισμένες αιτίες που οδηγούν σε σπασμένο δόντι περιλαμβάνουν:

• Φυσική φθορά από καθημερινή χρήση
• Μάσηση σκληρών τροφών ή αντικειμένων
• Τραυματισμοί και ατυχήματα (π.χ. παιχνίδι, αθλητισμός, τροχαία)
• Τρίξιμο των δοντιών (βρυγμός)
• Προηγούμενες οδοντιατρικές εργασίες και τερηδόνα
• Απότομες μεταβολές θερμοκρασίας (π.χ. καυτό φαγητό και παγωμένο νερό)

Σπασμένο Δόντι: Ποια Είναι η Κατάλληλη Θεραπεία

Η θεραπεία ενός σπασμένου δοντιού εξαρτάται αποκλειστικά από το βάθος και την έκταση του κατάγματος:

1. Όταν τα κατάγματα είναι μικρά και περιορίζονται μόνο στην αδαμαντίνη συνήθως δεν παρατηρείται πόνος. Ωστόσο, ενδεχομένως, η επιφάνεια του δοντιού, στο σημείο του κατάγματος να μην είναι λεία, αλλά να υπάρχουν οξύαιχμα άκρα, τα οποία μπορεί να ερεθίζουν το βλεννογόνο του στόματος ή τη γλώσσα. Στην περίπτωση αυτή, απλά και μόνο μία στίλβωση (γυάλισμα) του σημείου θα δώσει λύση στο πρόβλημα.
2.  Ένα πιο βαθύ κάταγμα, το οποίο εκτός από την αδαμαντίνη συμπεριλαμβάνει και την οδοντίνη του δοντιού, συχνά μπορεί να προκαλεί πόνο στις αλλαγές της θερμοκρασίας (κρύο ή ζεστό), καθώς και στο μάσημα. Στην περίπτωση αυτή επιβάλλεται η έμφραξη, ή ενδεχομένως και η κάλυψη του δοντιού με μία στεφάνη ή επένθετο.
3. Όταν το κάταγμα είναι ακόμα πιο βαθύ και συνοδεύεται με αποκάλυψη του πολφού (νεύρου), τότε τα συμπτώματα είναι ιδιαίτερα έντονα, με οξύ οδοντικό πόνο, ο οποίος είναι πιο δυνατός κατά τη διάρκεια της νύχτας και δεν υποχωρεί εύκολα με παυσίπονα. Στην περίπτωση αυτή επιβάλλεται η ενδοδοντική θεραπεία (απονεύρωση) του δοντιού, η οποία οδηγεί σε άμεση υποχώρηση των συμπτωμάτων και στη συνέχεια ανασύσταση του δοντιού με άξονα και στεφάνη ή επένθετο.
4. Όταν το σπασμένο τμήμα του δοντιού παραμένει στο στόμα (παρατηρείται συνήθως σε απονευρωμένα δόντια με μεγάλα σφραγίσματα), τότε το δόντι μπορεί να πονάει κατά τη διάρκεια της μάσησης λόγω κινητικότητας του σπασμένου τμήματος (η ρωγμή έχει την τάση να ανοίγει κάτω από την πίεση της μάσησης και να κλείνει μόλις σταματήσει η εφαρμογή της πίεσης). Στις περιπτώσεις αυτές και όταν υπάρχει δυνατότητα, συνήθως αφαιρείται το μέρος του δοντιού που κινείται, ενώ γίνεται προσπάθεια διατήρησης του υπόλοιπου δοντιού, συνήθως με την κάλυψή του με μία στεφάνη.
5. Στα ιδιαιτέρως εκτεταμένα κατάγματα και μάλιστα στα πολύ βαθιά, τα οποία επεκτείνονται πολύ κάτω από το επίπεδο των ούλων, στη ρίζα , τις περισσότερες φορές δεν είναι δυνατή η διατήρηση του δοντιού, οπότε και πρέπει να γίνει εξαγωγή και αποκατάσταση αργότερα είτε με γέφυρα ή εμφύτευμα.
6. Τέλος, στις περιπτώσεις, στις οποίες υπάρχει μετακίνηση ή ακόμη και αποκόλληση του δοντιού από το φατνίο, επιχειρείται η επανατοποθέτηση του δοντιού στη σωστή του θέση με ναρθηκοποίηση, αν βέβαια αυτό είναι εφικτό και σε δεύτερο χρόνο ενδοδοντική θεραπεία.

Τι Να Κάνετε Αν Σπάσει το Δόντι Σας: Πρώτες Βοήθειες

1. Ξέπλυνε το με λίγο γάλα και προσπάθησε να το ξαναβαλεις στη θέση του δαγκώνοντας πολύ ελαφρά. Αν δεν μπορείς να το βάλεις τότε κράτα το μέσα στο στόμα σου για να παραμείνει φυσιολογικά υγρό ή εναλλακτικά μέσα σε γάλα.
2. Αν υπάρχει αιμορραγία, πίεση με γάζα
3. Αποφυγή μάσησης από την συγκεκριμένη πλευρά
4. Λήψη παυσίπονου αν υπάρχει πόνος.

Πως να προλάβετε το σκάσιμο των δοντιών σα

Υπάρχουν κάποια προληπτικά μέτρα, τα οποία μπορούν να μειώσουν τις πιθανότητες να εμφανιστεί ένα οδοντικό κάταγμα. Αυτά είναι:

• Αποφυγή κακών συνηθειών, όπως το δάγκωμα σκληρών αντικειμένων ή τροφών.
• Τακτικές επισκέψεις στον οδοντίατρο.
• Καλή στοματική υγιεινή.
• Αποκατάσταση τερηδονισμένων δοντιών με εμφράξεις.
• Κάλυψη των απονευρωμένων δοντιών καθώς κι εκείνων που έχουν μεγάλες εμφράξεις με στεφάνες ή επένθετα, έτσι ώστε να προστατεύονται.
• Σε περιπτώσεις βρυγμού, ενδείκνυται η προστασία των δοντιών με ένα νάρθηκα βρυγμού κατά τη διάρκεια του ύπνου
• Τέλος, οι προστατευτικοί νάρθηκες των δοντιών αποτελούν ιδιαίτερα σημαντικό τρόπο πρόληψης των οδοντικών καταγμάτων στους αθλητές.

Κόστος Θεραπείας για Σπασμένο Δόντι: Τι να Περιμένετε

Η θεραπεία ενός σπασμένου δοντιού διαμορφώνεται ανάλογα με τη σοβαρότητα και τη μέθοδο αποκατάστασης. Ενδεικτικά:

• Σφράγισμα δοντιού : από 70 €
• Επένθετο Πορσελάνης: από 280 €
• Απονεύρωση: από 180 €
• Εξαγωγή και εμφύτευμα: από 1100 €

Συμπερασματικά

Ένα σπασμένο δόντι δεν επουλώνεται μόνο του, όπως ένα σπασμένο κόκαλο. Η πρόγνωση είναι πάντα επισφαλής, ειδικά σε σοβαρές περιπτώσεις. Η άμεση επίσκεψη στον οδοντίατρο είναι κρίσιμη για τη διάγνωση και τη θεραπεία, ώστε να διατηρηθεί το δόντι και η υγεία του στόματος μακροχρόνια.

Το επόμενο βήμα;

Κλείστε ένα ραντεβού με τον οδοντίατρό σας για να συζητήσετε την καλύτερη θεραπεία για εσάς.