Βαθύ Σφράγισμα: Τι Είναι, Πότε Πονάει και Πώς Αναρρώνουμε

Το άρθρο έχει συγγραφεί από τη Δρ. Μαρία Λάλουση
Δείτε το πλήρες βιογραφικό της εδώ.

Ένα βαθύ σφράγισμα είναι μια οδοντιατρική θεραπεία που εφαρμόζεται όταν η τερηδόνα (χαλασμένο δόντι) έχει προχωρήσει πολύ κοντά στο νεύρο (πολφό), αλλά χωρίς να το έχει ακόμα καταστρέψει. Στόχος είναι να σωθεί το νεύρο του δοντιού και να αποφευχθεί η απονεύρωση.

Τι Είναι το Βαθύ Σφράγισμα;

• Πρόκειται για ένα σφράγισμα μεγάλης έκτασης, που φτάνει σε βάθος πολύ κοντά στον πολφό.
• Συνήθως απαιτείται η χρήση ειδικού υποστρώματος (π.χ. υδροξείδιο του ασβεστίου ή MTA) που προστατεύει και ηρεμεί το νεύρο.
• Ακολουθεί σφράγισμα με σύνθετη ρητίνη ή άλλο κατάλληλο υλικό.

Πότε Χρειάζεται;

Ένα βαθύ σφράγισμα ενδείκνυται όταν:

• Η τερηδόνα είναι εκτεταμένη, αλλά ο πολφός δεν έχει φλεγμονή ή νεκρωθεί.
• Το δόντι αντιδρά σε ψυχρά ή γλυκά ερεθίσματα, αλλά ο πόνος περνάει γρήγορα.
• Δεν υπάρχει αυθόρμητος ή νυχτερινός πόνος.
• Η ακτινογραφία δείχνει εγγύτητα της βλάβης στο νεύρο, χωρίς σημάδια φλεγμονής στη ρίζα.

 Τι Να Προσέξετε Μετά

Ίσως υπάρξει προσωρινή ευαισθησία στο δόντι για λίγες μέρες ή εβδομάδες. Αν ο πόνος επιμείνει ή χειροτερεύσει, μπορεί να απαιτηθεί απονεύρωση. Ο οδοντίατρος θα παρακολουθήσει το δόντι σε επανεξέταση για να βεβαιωθεί ότι το νεύρο παραμένει υγιές.

Στόχος της Θεραπείας

Το βαθύ σφράγισμα είναι μια συντηρητική επιλογή που στοχεύει στη διατήρηση του φυσικού νεύρου του δοντιού. Είναι πάντα προτιμότερο από την απονεύρωση, εφόσον είναι εφικτό.

Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΟΥ ΒΑΘΕΟΣ ΣΦΡΑΓΙΣΜΑΤΟΣ ΒΗΜΑ-ΒΗΜΑ

• Διάγνωση: Ακτινογραφία & κλινικός έλεγχος για εκτίμηση της βλάβης.
• Αναισθησία: Για να μην νιώσετε τίποτα κατά τη διαδικασία.
• Καθαρισμός Τερηδόνας: Αφαιρείται απαλά η τερηδόνα, χωρίς να φτάσουμε στο νεύρο.
• Ειδικό Προστατευτικό Υλικό: Τοποθετείται βιοσυμβατό υλικό που ενισχύει την επούλωση.
• Προσωρινό ή Μόνιμο Σφράγισμα: Αν όλα είναι ήπια, γίνεται μόνιμο σφράγισμα άμεσα. Αλλιώς, επανεξέταση σε 6-8 εβδομάδες.
• Παρακολούθηση: Ελέγχουμε την υγεία του δοντιού και τη μακροχρόνια επιτυχία.

ΕΙΝΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ Ο ΠΟΝΟΣ ΜΕΤΑ ΤΟ ΒΑΘΥ ΣΦΡΑΓΙΣΜΑ;

Ναι, ο πόνος μετά από ένα βαθύ σφράγισμα μπορεί να είναι φυσιολογικός, αλλά εξαρτάται από την ένταση, τη διάρκεια και τη φύση του πόνου. Παρακάτω σου εξηγώ τι να περιμένεις, τι θεωρείται φυσιολογικό και πότε πρέπει να επικοινωνήσεις με τον οδοντίατρο.

 Φυσιολογικές Ενοχλήσεις Μετά το Βαθύ Σφράγισμα

 Είναι συχνό να αισθάνεσαι:

• Ευαισθησία στο κρύο ή ζεστό (π.χ. νερό, φαγητό)
• Ήπια ενόχληση όταν δαγκώνεις
• Μικρό πόνο που υποχωρεί σταδιακά μέσα σε 1–2 εβδομάδες

 Αυτά τα συμπτώματα δείχνουν ότι ο πολφός (νεύρο) είναι ζωντανός και αντιδρά φυσιολογικά στην παρέμβαση.

Πότε ο Πόνος Δεν Είναι Φυσιολογικός

Επικοινώνησε με τον οδοντίατρό σου αν:

• Ο πόνος χειροτερεύει μέρα με τη μέρα
• Ξυπνάς τη νύχτα από έντονο παλμικό πόνο
• Υπάρχει πόνος στην επαφή με ζεστά ροφήματα
• Νιώθεις έντονη πίεση ή πρήξιμο
• Δεν μπορείς να δαγκώσεις κανονικά ή έχεις πρηστεί

Αυτά τα σημάδια ίσως υποδεικνύουν φλεγμονή του πολφού ή ανάγκη για ενδοδοντική θεραπεία (απονεύρωση).

ΤI NA KANETE AN ΠΟΝΑTΕ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΒΑΘΥ ΣΦΡΑΓΙΣΜΑ

• Απόφυγε πολύ σκληρές τροφές στην περιοχή του σφραγίσματος
• Μη μασάς από εκεί για μερικές μέρες
• Πάρε παυσίπονα αν σου τα έχει προτείνει ο οδοντίατρος
• Αποφυγή ζεστών/κρύων τροφών
• Επίσκεψη για επανέλεγχο

ΒΑΘΥ ΣΦΡΑΓΙΣΜΑ Ή ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗ; ΠΟΤΕ ΑΛΛΑΖΕΙ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η επιλογή μεταξύ βαθιού σφραγίσματος και απονεύρωσης (ενδοδοντικής θεραπείας) εξαρτάται κυρίως από την κατάσταση του πολφού (δηλαδή του νεύρου) του δοντιού. Ο οδοντίατρος αξιολογεί συγκεκριμένα συμπτώματα, κλινικά ευρήματα και ακτινογραφίες για να αποφασίσει ποια θεραπεία είναι κατάλληλη.

Επιλέγουμε Βαθύ σφράγισμα όταν:

• Το δόντι πονάει μόνο στο κρύο ή στο γλυκό, αλλά ο πόνος περνάει σύντομα.
• Δεν υπάρχει πρήξιμο ή απόστημα.
• Η ακτινογραφία δεν δείχνει βλάβη στη ρίζα ή γύρω από το ακρορρίζιο.
• Το δόντι δεν πονάει αυθόρμητα ή τη νύχτα.

Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει ειδική βάση προστασίας του πολφού (π.χ. υδροξείδιο του ασβεστίου) και σφράγισμα. Στόχος είναι να σωθεί το νεύρο και να αποφευχθεί η απονεύρωση.

Απονεύρωση – Πότε Είναι Απαραίτητη

Η απονεύρωση είναι απαραίτητη όταν ο πολφός έχει υποστεί μη αναστρέψιμη βλάβη ή έχει νεκρωθεί.

 Απαιτείται όταν:

• Ο πόνος είναι έντονος, συνεχής, αυθόρμητος, ειδικά τη νύχτα.
• Υπάρχει ευαισθησία στο ζεστό που δεν περνάει εύκολα.
• Έχει εμφανιστεί απόστημα, πρήξιμο ή φλεγμονή στα ούλα.
• Η ακτινογραφία δείχνει περιρριζική βλάβη (κύστη, κοκκίωμα).
• Το δόντι είναι νεκρό (δεν ανταποκρίνεται σε θερμικά ερεθίσματα).
• Η θεραπεία περιλαμβάνει καθαρισμό των ριζικών σωλήνων, απολύμανση και σφράγισμά τους με ειδικά υλικά (π.χ. γουταπέρκα).

Πότε Αλλάζει η Θεραπεία;

Μερικές φορές ένα βαθύ σφράγισμα δεν επαρκεί, και η θεραπεία μετατρέπεται σε απονεύρωση αν:

• Ο πόνος επιμένει ή χειροτερεύει μετά το σφράγισμα.
• Εμφανιστούν συμπτώματα νεκρωμένου πολφού.
• Η φλεγμονή προχωρήσει και δημιουργήσει απόστημα.
• Υπάρξει αλλαγή στην ακτινογραφική εικόνα με την πάροδο του χρόνου.

ΠΩΣ ΝΑ ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ  ΈΝΑ ΒΑΘΥ ΣΦΡΑΓΙΣΜΑ

1. Καθημερινή Στοματική Υγιεινή

Η σωστή και τακτική στοματική υγιεινή είναι η πρώτη γραμμή άμυνας:

• Βούρτσισμα 2 φορές την ημέρα με φθοριούχο οδοντόκρεμα.
• Χρήση οδοντικού νήματος ή μεσοδόντιων βουρτσών κάθε βράδυ.
• Πλύσεις με αντιβακτηριδιακά στοματικά διαλύματα (όταν χρειάζεται).

 2. Τακτικοί Οδοντιατρικοί Έλεγχοι

• Μην περιμένετε να πονέσει το δόντι για να επισκεφθείτε τον οδοντίατρο!
• Επαγγελματικός καθαρισμός κάθε 6 μήνες.
• Έλεγχος για μικρές τερηδόνες που μπορούν να αντιμετωπιστούν νωρίς, με ένα απλό σφράγισμα.
• Ακτινογραφίες όταν χρειάζεται, για τερηδόνες που δεν φαίνονται με γυμνό μάτι.

 3. Προσοχή στη Διατροφή

Η διατροφή παίζει τεράστιο ρόλο στην πρόληψη της τερηδόνας:

• Περιορίστε τη ζάχαρη, ειδικά σε σνακ και ροφήματα.
• Προτιμήστε σνακ χωρίς ζάχαρη ή φυσικά (ξηροί καρποί, φρούτα με μέτρο).
• Αποφύγετε τη συνεχή κατανάλωση τροφών που κολλάνε στα δόντια (π.χ. καραμέλες, μπισκότα).

 4. Φθορίωση & Προληπτικές Θεραπείες

Οδοντίατρος μπορεί να σας προτείνει επιπλέον προληπτικές λύσεις:

• Τοπική φθορίωση (σε παιδιά και ενήλικες με υψηλό κίνδυνο).
• Σφραγίσματα οπών και σχισμών (sealants), ειδικά σε παιδικά δόντια ή σε ευαίσθητες περιοχές.

 5. Προσοχή σε Προειδοποιητικά Συμπτώματα

Αν νιώσετε:

• Ευαισθησία στο κρύο ή στο γλυκό,
• Ήπιο πόνο κατά τη μάσηση,
• Αλλαγή χρώματος σε κάποιο δόντι,